Szmuglerzy
Kwiatów

Violeta Bubelyte, Błażej Pindor, Diana Tamane, Artur Żmijewski

Violeta Bubelyte

Violeta Bubelytė ur. 27.10.1956 w wiosce Audronys w regionie Rakiszki. W 1975 r. ukończyła w Wilnie liceum nr XXIII (obecnie gimnazjum Szymona Dowkonta). Pracowała jako laborantka w Instytucie Botanicznym, jako księgowa w bazie uzupełnień Zarządu Uzdrowisk, jako operatorka w Centrum Obliczeniowym, a w l. 1980–1991 działała w Litewskim Stowarzyszeniu Fotograficznym. Od 1992 r. pracowała jako fotografka prasowa w tygodniku „Amžius”, w wydawnictwie Dienos Leidykla, w magazynie „Moteris” i do 2016 r. w gazecie „Verslo žinios”. Od 1980 r. członkini Stowarzyszenia Litewskich Artystów Fotografików (obecnie Litewskiego Stowarzyszenia Foto- graficznego), od 2005 r. ze statusem artystki. W 1999 r. Międzynarodowa Federacja Sztuki Fotografii (FIAP) przyznała jej tytuł Artysty Fotografika (AFIAP). Wystawia swoje prace od 1980 r. Jej fotografie znajdują się w zbiorach Litewskiego Stowarzyszenia Fotograficznego, Litewskiego Muzeum Sztuki, Muzeum MO oraz Francuskiej Biblioteki Narodowej.

Błażej Pindor

Błażej Pindor (ur. 1973) fotograf, absolwent Akademii Sztuk Scenicznych na Wydz. Filmu i Telewizji (FAMU), studiował również architekturę na Politechnice Warszawskie. Jest autorem cykli fotograficznych m.in.: Rewizyta u Romualda Gutta (2013-2014), Nowa rzeźba miejska (2013-2015), Smyk (2014-2016), Dekapitalizacja (2017). Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2013 roku. Jest autorem fotograficznej części albumowej w książce Waldemara Baraniewskiego Pałac w Warszawie, Warszawa 2014 oraz książki Warszawa Gutta, Warszawa, 2018.

Diana Tamane

(Łotwa/Estonia, ur. 1986 r. w Rydze) dzieli swój czas na mieszkanie i pracę pomiędzy Tartu i Rygą. Fotografia jest podstawowym środkiem wyrazu artystki, która wypowiada się także poprzez sztukę wideo, dźwięki, tekst i przedmioty znalezione. Absolwentka Akademii Sztuki w Tartu, brukselskiej Szkoły Sztuki oraz HISK w Gandawie. Jej prace wystawiano m.in. na I Międzynarodowym Biennale Sztuki Współczesnej w Rydze, w Centrum Sztuki Współczesnej, na festiwalu sztuki współczesnej Survival Kit, w Miejskim Muzeum Sztuki Współczesnej S.M.A.K (Belgia), Muzeum Winterthur (Szwajcaria), na Triennale w Katmandu (Nepal), podczas Surplus Space (Chiny). W 2020 r. wydawnictwo Art Paper Editions opublikowała swoją pierwszą książkę Flower Smuggler, nominowaną do nagrody za książkę fotograficzną Paris-Photo Aperture Foundation. Laureatka Rencontres d’Arles Book Award za rok 2020.

Artur Żmijewski

Klasyk sztuki krytycznej i sztuki ciała, regularnie krytykowany, cenzurowany, atakowany, szkalowany, ale też niezłomny w swojej drodze i do pewnego stopnia wyklęty. Z wykształcenia rzeźbiarz, z zawodu twórca wideo, z pasji malarz, a na kuratorskie zamówienie także fotograf.

Wystawa

Szmuglerzy Kwiatów

Violeta Bubelyte, Błażej Pindor, Diana Tamane, Artur Żmijewski

Szmuglerzy kwiatów to wystawa o poszukiwaniu piękna i nowych sposobów widzenia starych jak sztuka tematów – aktu i martwej natury. Wystawa inspirowana jest nagradzanym cyklem zdjęć i książką Diany Tamane (Łotwa) poświęconym matce, babce i prababce artystki. Tytułową szmuglerką jest babka Tamane przyłapana podczas nielegalnego przekraczania granicy. Kobieta pragnęła złożyć kwiaty na rodzinnym grobie, który w wyniku rozpadu ZSRR i zmian geopolitycznych został po drugiej stronie granicy z Rosją. Tamane fotografuje kwiaty, fotografuje rodzinne relacje używając konwencji fotografii amatorskiej i wernakularnej, opowiada historię relacji między kobietami i pokoleniami rodziny w nieszablonowy i współczesny sposób.

Drugim artystą na wystawie podejmującym stary jak fotografia temat martwej natury jest Błażej Pindor. Znany z zamiłowania do fotografii architektury modernistycznej artysta w cyklu Skorupy podejmuje temat modernistycznej ceramiki polskiej. Skorupy, jak o ceramice mówią kolekcjonerzy, pochodzą z kolekcji dziadka artysty. To jedna z najważniejszych inspiracji Pindora przy pracy nad projektem, w którym przekształca kruche obiekty w obraz, w rodzaj tableau wykorzystującego estetykę gliczy i postinternetów. Zrywając z fotograficzną ortodoksją Pindor śmiało wchodzi w kolor i manipulację obrazem, by finalnie stworzyć piękne, plastyczne – a także na swój sposób – dekoracyjne obrazy.

Piękna, ale cielesnego dotyczą czarno-białe akty Violety Bubelyte. Gwiazda litewskiej fotografii od początku lat 1980. konsekwentnie fotografuje siebie, inscenizując proste i poruszające obrazy. Bubelyte należy do klasyczek sztuki współczesnej i porównywana jest z Francescą Woodman, czy Cindy Sherman. Na wystawie w Sopocie pokazywane są najnowsze zdjęcia z autobiograficznego cyklu Bubelyte. Artystka zmiękcza obraz, manipuluje i multiplikuje własną postać, wprowadza także element literackiej metafory poprzez nadanie poszczególnym obrazom znaczących tytułów.

Prezentację współczesnych zmagań z tradycją fotografii modernistycznej, z formatami aktu i martwej natury domyka najnowszy cykl Artura Żmijewskiego, artysty zaliczanego do klasyki polskiej sztuki krytycznej. Czarno-białe zdjęcia nawiązują wprost do eksperymentów XIX-wiecznych klasyków Muybridge’a i Marey’a w nietypowy sposób prezentując nie-normatywne ciało. Wielokrotna ekspozycja sprawia, że portret młodej kobiety zbliża się do abstrakcji. Uchwycone na pojedynczym obrazie kolejne fazy ruchu ciała dynamizują zdjęcia. Modernistyczny zabieg fotograficzny użyty do reprezentacji ciała paradoksalnie zbliża obraz do ideału klasycznego piękna, stanowiąc rodzaj akademickiego studium.

Tytułowi Szmuglerzy kwiatów to grupa artystów używających fotografii jako narzędzia przydatnego w poszukiwaniu piękna. Fotografia wydaje się wciąż efektywna w nawiązywaniu i wizualizowaniu relacji z rzeczywistością, z rzeczami i ludźmi.

@wramachsopotu